Kristaq Turtulli, shkëputur nga libri me tregime
Moderator 
TË DUASH NJË GRUA
David Joni rrinte i fundosur në kolltukun e lëkurtë. Dhoma ishte zhytur në një errësirë të trashë, të rëndë, sikur nata kishte hyrë brenda mureve dhe nuk donte të dilte më. Përballë tij varej fotografia e madhe e Teutës. Herë pas here hijet lëviznin mbi portretin e saj.
Ai mbylli sytë për një çast. Kur i hapi sërish, errësira dukej edhe më e thellë. Befas, mbi fytyrën e Teutës kaloi një vijë e hollë drite. Ishte aq e brishtë, sa Davidi pati frikë se mos zhdukej po ta vështronte gjatë. Dhe atëherë iu duk sikur nga portreti filloi të rridhte ujë. Jo ujë i zakonshëm. Një rrekëz e kulluar mali, e ftohtë, e gjallë, që gurgullonte lehtë në heshtjen e dhomës. Teuta buzëqeshte nën atë dritë fosforeshente me të njëjtën ëmbëlsi të dikurshme. Por drita nisi të tërhiqej ngadalë, si një shpirt i lodhur. Burimi u dobësua. Pastaj gjithçka filloi të thahej.
Davidi ndjeu një drithërimë. Njeriu nuk e beson kurrë se bukuria mund të marrë fund.
Pikërisht aty fillon mashtrimi i jetës.
Dikur kishte besuar se koha ishte e pafundme. Se dashuria, shtëpia, trupi, zëri i Teutës do të mbeteshin aty përgjithmonë, si sendet e zakonshme që njeriu i sheh çdo ditë dhe nuk ua ndien mungesën. Tani e kuptonte tmerrin. Jeta nuk ikën menjëherë. Ajo fillimisht mpin gishtat.
Pastaj krijon ca hapësira të vogla midis tyre. Dhe përmes atyre çarjeve fillon të rrjedhë gjithçka që njeriu ka dashur. Dalëngadalë. Pa zhurmë. Pa mëshirë.
Davidi ngriti sytë drejt fotografisë. Errësira lëvizte përsëri mbi fytyrën e Teutës.
Këtë herë hijet iu dukën si njerëz të mbytur që përpiqeshin të dilnin nga fundi i ujit. Zemra i rrahu fort. Për një çast pati ndjesinë e frikshme se dhoma nuk ndodhej më në botën e të gjallëve.
Sikur muret ishin larguar pak nga pak dhe ai kishte mbetur pezull në një hapësirë tjetër, diku midis kujtesës dhe vdekjes. Nga cepi i syrit i rrëshqiti një lot. Nuk bëri asnjë përpjekje ta fshinte.
Loti zbriti ngadalë mbi faqen e rrudhur, i rëndë, i kripur, i vetmuar. Dhe Davidi mendoi:
Ndoshta loti është forma më e pastër e së vërtetës njerëzore. Njeriu gënjen me gojë, me sy, me buzëqeshje… por jo me lot.
Ai lëvizi pak në kolltuk. Kockat i kërcitën lehtë. Pleqëria. Sa e heshtur ishte pleqëria. Nuk vinte me britmë. Vinte ngadalë, si myk mbi kujtesë. Dhe një ditë njeriu zbulonte se kishte mbetur vetëm me hijet. Befas pranë veshit dëgjoi një frymëmarrje të lehtë. Davidi mbeti i ngrirë.
Nuk guxoi të kthente kokën. Sepse kishte frikë nga ajo që mund të shihte. Dhe kishte frikë edhe më shumë nga mundësia se mos nuk shihte asgjë. Pastaj erdhi zëri. I butë. Thuajse i shuar. Por aq pranë, sa iu duk sikur dikush po fliste brenda vetë shpirtit të tij. Dhe uji vazhdonte të rridhte. Jo jashtë dhomës. Por brenda tij. Ngadalë. Pa zhurmë. Si një kujtesë që nuk pranon të shuhet. Davidi nuk e ndjeu më trupin. As kolltukun. As muret. Vetëm një lehtësi të çuditshme, sikur po çlirohej nga pesha e një jete të tërë. Dhe në atë lehtësi, zëri i Teutës nuk ishte më thirrje. Ishte prani. E thjeshtë. E pandashme. Sikur të mos kishte qenë kurrë mungesë. Sikur gjithçka të kishte qenë vetëm një vonesë e gjatë e takimit të tyre. Errësira nuk ishte më errësirë. Ishte kthyer në një qetësi të thellë, të butë, pothuaj ujore. Si fundi i një liqeni që nuk njeh më kohë. Davidi mendoi, pa fjalë: Ndoshta njeriu nuk shkon askund kur vdes. Ndoshta thjesht ndalon së kërkuari. Dhe në çastin kur kërkimi pushon… gjithçka kthehet në vendin e vet. Teuta nuk ishte larg. Nuk ishte afër. Ishte brenda të njëjtës qetësi. Dhe kjo mjaftonte. Për herë të fundit, Davidi ndjeu një frymëmarrje. E lehtë. Si fëshfërimë uji mbi gur. Pastaj edhe ajo u shua. Por jo si fund.
Si kthim. Dhe pas kësaj nuk kishte më kohë. As kujtesë që të numëronte çastet. Vetëm një heshtje e thellë, e pastër, pa fillim dhe pa fund.
Në dhomën ku dikur rrinte Davidi, kolltuku mbeti i pa lëvizur. Fotografia e Teutës vazhdoi të varej në mur. Por tani dukej ndryshe. Jo sepse kishte ndryshuar ajo. Por sepse nuk kishte më dikë që ta shihte njësoj. Jashtë, era u qetësua pak nga pak. Dhe diku larg, shumë larg, gurgullima e ujit vazhdoi të ekzistonte. Jo si kujtim. Por si dëshmi. Se asgjë që është dashur me shpirt të vërtetë nuk zhduket krejtësisht. Vetëm ndryshon vend. Dhe mënyrë. Dhe qetësia që mbeti në dhomë nuk ishte bosh. Ishte e mbushur me praninë e asaj që nuk shpjegohet më me fjalë. Në atë qetësi, historia nuk përfundoi. Ajo u tret. Si ujë në ujë. Si dritë në dritë.
Ai mbylli sytë për një çast. Kur i hapi sërish, errësira dukej edhe më e thellë. Befas, mbi fytyrën e Teutës kaloi një vijë e hollë drite. Ishte aq e brishtë, sa Davidi pati frikë se mos zhdukej po ta vështronte gjatë. Dhe atëherë iu duk sikur nga portreti filloi të rridhte ujë. Jo ujë i zakonshëm. Një rrekëz e kulluar mali, e ftohtë, e gjallë, që gurgullonte lehtë në heshtjen e dhomës. Teuta buzëqeshte nën atë dritë fosforeshente me të njëjtën ëmbëlsi të dikurshme. Por drita nisi të tërhiqej ngadalë, si një shpirt i lodhur. Burimi u dobësua. Pastaj gjithçka filloi të thahej.
Davidi ndjeu një drithërimë. Njeriu nuk e beson kurrë se bukuria mund të marrë fund.
Pikërisht aty fillon mashtrimi i jetës.
Dikur kishte besuar se koha ishte e pafundme. Se dashuria, shtëpia, trupi, zëri i Teutës do të mbeteshin aty përgjithmonë, si sendet e zakonshme që njeriu i sheh çdo ditë dhe nuk ua ndien mungesën. Tani e kuptonte tmerrin. Jeta nuk ikën menjëherë. Ajo fillimisht mpin gishtat.
Pastaj krijon ca hapësira të vogla midis tyre. Dhe përmes atyre çarjeve fillon të rrjedhë gjithçka që njeriu ka dashur. Dalëngadalë. Pa zhurmë. Pa mëshirë.
Davidi ngriti sytë drejt fotografisë. Errësira lëvizte përsëri mbi fytyrën e Teutës.
Këtë herë hijet iu dukën si njerëz të mbytur që përpiqeshin të dilnin nga fundi i ujit. Zemra i rrahu fort. Për një çast pati ndjesinë e frikshme se dhoma nuk ndodhej më në botën e të gjallëve.
Sikur muret ishin larguar pak nga pak dhe ai kishte mbetur pezull në një hapësirë tjetër, diku midis kujtesës dhe vdekjes. Nga cepi i syrit i rrëshqiti një lot. Nuk bëri asnjë përpjekje ta fshinte.
Loti zbriti ngadalë mbi faqen e rrudhur, i rëndë, i kripur, i vetmuar. Dhe Davidi mendoi:
Ndoshta loti është forma më e pastër e së vërtetës njerëzore. Njeriu gënjen me gojë, me sy, me buzëqeshje… por jo me lot.
Ai lëvizi pak në kolltuk. Kockat i kërcitën lehtë. Pleqëria. Sa e heshtur ishte pleqëria. Nuk vinte me britmë. Vinte ngadalë, si myk mbi kujtesë. Dhe një ditë njeriu zbulonte se kishte mbetur vetëm me hijet. Befas pranë veshit dëgjoi një frymëmarrje të lehtë. Davidi mbeti i ngrirë.
Nuk guxoi të kthente kokën. Sepse kishte frikë nga ajo që mund të shihte. Dhe kishte frikë edhe më shumë nga mundësia se mos nuk shihte asgjë. Pastaj erdhi zëri. I butë. Thuajse i shuar. Por aq pranë, sa iu duk sikur dikush po fliste brenda vetë shpirtit të tij. Dhe uji vazhdonte të rridhte. Jo jashtë dhomës. Por brenda tij. Ngadalë. Pa zhurmë. Si një kujtesë që nuk pranon të shuhet. Davidi nuk e ndjeu më trupin. As kolltukun. As muret. Vetëm një lehtësi të çuditshme, sikur po çlirohej nga pesha e një jete të tërë. Dhe në atë lehtësi, zëri i Teutës nuk ishte më thirrje. Ishte prani. E thjeshtë. E pandashme. Sikur të mos kishte qenë kurrë mungesë. Sikur gjithçka të kishte qenë vetëm një vonesë e gjatë e takimit të tyre. Errësira nuk ishte më errësirë. Ishte kthyer në një qetësi të thellë, të butë, pothuaj ujore. Si fundi i një liqeni që nuk njeh më kohë. Davidi mendoi, pa fjalë: Ndoshta njeriu nuk shkon askund kur vdes. Ndoshta thjesht ndalon së kërkuari. Dhe në çastin kur kërkimi pushon… gjithçka kthehet në vendin e vet. Teuta nuk ishte larg. Nuk ishte afër. Ishte brenda të njëjtës qetësi. Dhe kjo mjaftonte. Për herë të fundit, Davidi ndjeu një frymëmarrje. E lehtë. Si fëshfërimë uji mbi gur. Pastaj edhe ajo u shua. Por jo si fund.
Si kthim. Dhe pas kësaj nuk kishte më kohë. As kujtesë që të numëronte çastet. Vetëm një heshtje e thellë, e pastër, pa fillim dhe pa fund.
Në dhomën ku dikur rrinte Davidi, kolltuku mbeti i pa lëvizur. Fotografia e Teutës vazhdoi të varej në mur. Por tani dukej ndryshe. Jo sepse kishte ndryshuar ajo. Por sepse nuk kishte më dikë që ta shihte njësoj. Jashtë, era u qetësua pak nga pak. Dhe diku larg, shumë larg, gurgullima e ujit vazhdoi të ekzistonte. Jo si kujtim. Por si dëshmi. Se asgjë që është dashur me shpirt të vërtetë nuk zhduket krejtësisht. Vetëm ndryshon vend. Dhe mënyrë. Dhe qetësia që mbeti në dhomë nuk ishte bosh. Ishte e mbushur me praninë e asaj që nuk shpjegohet më me fjalë. Në atë qetësi, historia nuk përfundoi. Ajo u tret. Si ujë në ujë. Si dritë në dritë.
KRISTAQ@TURTULLI
Libër me tregime dhe novela
TË DUASH NJË GRUA, Kosovë, Prishtinë, 2024
RAINY NIGHT IN THESSALONIKI, shtator 2026
TË DUASH NJË GRUA, Kosovë, Prishtinë, 2024
RAINY NIGHT IN THESSALONIKI, shtator 2026
