Menda Vreto - Esse
Moderator 
DUART QË KANË ENDE KAQ SHUMË DASHURI PËR TË DHËNË
Kur takohen dy breza, lindin lidhje të afta të shërojnë vetminë
Kam lexuar një histori që më ktheu pas në kohë.
Ajo tregonte për një përvojë të lindur në Kanada: afrimin e një strukture për të moshuarit me një realitet të përkushtuar fëmijëve pa familje. Dy botë që shpesh mbahen të ndara, por që kanë të përbashkët një nevojë të thellë: të pranohen, të dëgjohen dhe të duhen.
Ideja ishte e thjeshtë dhe, në të njëjtën kohë, e jashtëzakonshme: të krijohej një hapësirë ku të moshuarit dhe fëmijët të mund të takoheshin, të ndanin momente jete, të rrëfenin historitë e tyre dhe t’i dhuronin njëri-tjetrit diçka që asnjë ilaç nuk mund ta zëvendësojë: ngrohtësinë njerëzore.
Sipas rrëfimit, të moshuarit do të gjenin te fëmijët një formë të re familjeje, ndërsa të vegjlit do të zbulonin një prani të dashur, të aftë t’i shoqëronte dhe t’i qetësonte. Flitej gjithashtu për një interes të rigjetur për jetën, për buzëqeshje që ishin rikthyer në fytyra dhe për kënaqësinë e të ndierit ende të rëndësishëm.
Nuk e di nëse çdo detaj i kësaj historie ka mbërritur deri te ne në formën e tij të saktë. Historitë e bukura, ndonjëherë, gjatë udhëtimit të tyre pasurohen me hollësi. Por mesazhi që ato sjellin mbetet i vërtetë: çdo njeri ka nevojë të ndihet i parë.
Duke lexuar ato fjalë, mendja ime u kthye te vitet kur kam punuar me të moshuarit.
M’u rikthyen fytyrat e tyre, zërat e tyre, rrëfimet e tyre. Kujtova ato duar të shënuara nga koha: duar që kishin punuar, kishin rritur fëmijë, ishin kujdesur për familjet, kishin përballuar vështirësi. Duar që kishin dhënë aq shumë dhe që shpesh kërkonin vetëm një gjë të thjeshtë: dikë të gatshëm të ndalonte dhe t’i dëgjonte.
Kam njohur njerëz që mbanin brenda vetes një jetë të tërë. Pas çdo vështrimi fshiheshin kujtime, sakrifica, dashuri, humbje dhe fitore.
Ishte pikërisht ky takim me historitë e tyre që më shtyu të shkruaj një libër kushtuar atyre. Ndjeja se ato jetë meritonin të rrëfeheshin, sepse një i moshuar nuk është vetëm një person për t’u kujdesur: ai është një kujtesë e gjallë, një rrënjë, një pjesë e çmuar e historisë sonë.
Kam mësuar se mjafton një pyetje për të hapur një derë të zemrës: "A mund të më tregoni për jetën tuaj?"
Dhe atëherë vijnë pamje të largëta, njerëz të dashur, vende të humbura, çaste që dukeshin të fshehura. Çdo rrëfim bëhet një thesar i vogël.
Historia që lexova për projektin në Kanada më bëri të mendoj pikërisht për këtë: ndoshta kemi nevojë të rilidhim fillin mes brezave.
Një fëmijë mund të gjejë te një i moshuar një zë të duruar, një përkëdhelje, një rrëfim që e bën të ndihet i sigurt.
Një i moshuar mund të rigjejë te një fëmijë mrekullinë, buzëqeshjen, ndjesinë se është ende i nevojshëm.
Kjo nuk do të thotë të fshijmë dhimbjen ose të zëvendësojmë atë që mungon. Do të thotë të krijojmë lidhje të reja, sepse në jetë ndonjëherë vjen një njeri dhe sjell pak dritë aty ku më parë kishte heshtje.
Jetojmë në një kohë kur shpesh e ndajmë gjithçka: çdo moshë në vendin e vet, çdo brez në hapësirën e vet.
Por njerëzit nuk janë kategori.
Janë histori.
Dhe historitë kanë nevojë të takohen.
Të moshuarit kanë ende shumë për të dhuruar. Fëmijët kanë nevojë të njohin vlerën e kujtesës, të rrënjëve, të durimit. Kur këto dy realitete takohen, lind diçka e çmuar: një urë mes së kaluarës dhe së ardhmes.
Sepse një histori e treguar nga një i moshuar mund të bëhet një mësim për një fëmijë. Dhe një buzëqeshje e marrë nga një fëmijë mund t’i rikthejë jetën atij që mendonte se ishte bërë i padukshëm.
Pasuria e vërtetë e një shoqërie nuk matet vetëm nga sa moderne apo e shpejtë është, por nga sa di të kujdeset për njerëzit e saj.
Të moshuarit nuk janë një kapitull i mbyllur. Janë faqe ende plot kuptim.
Fëmijët nuk janë vetëm e nesërmja. Janë e tashmja që na kujton bukurinë e gjërave të thjeshta.
Kur një dorë e moshuar shtrëngon një dorë të vogël, nuk takohen vetëm dy mosha të ndryshme. Takohen dy zemra që kanë nevojë për të njëjtën gjë: të ndihen të dashura.
Sepse askush nuk është kurrë tepër i moshuar për të dhuruar dashuri dhe askush nuk është kurrë tepër i vogël për ta marrë atë.
Çdo njeri mban brenda vetes një dritë. Ndonjëherë mjafton dikush që ndalet dhe dëgjon, që ajo të shkëlqejë.
Dhe ndoshta bota ka ende nevojë pikërisht për këtë: njerëz të aftë të shikojnë njëri-tjetrin në sy, të njohin njëri-tjetrin dhe të kujtojnë se, përpara çdo dallimi, jemi të gjithë pjesë e së njëjtës familje të madhe njerëzore.
................................
Biografia
Menda Vreto është një shkrimtare shqiptare që jeton dhe krijon në Itali. Ajo është autore e disa veprave të botuara në gjuhën italiane dhe bashkëpunon rregullisht me revista online dhe të shtypura, ku publikon artikuj dhe krijime letrare.
Me veprimtarinë e saj krijuese ka fituar vlerësime të rëndësishme letrare. Ndër to spikat Çmimi i Jurisë Speciale në konkursin letrar Il Silenzio Uccide, ku vepra e saj u vlerësua dhe u përfshi në antologjinë e konkursit. Krijimtaria e saj është bërë pjesë edhe e antologjive ndërkombëtare, duke e pozicionuar emrin e saj në një hapësirë më të gjerë letrare.
Libri i saj i parë tërhoqi vëmendjen edhe të revistës prestigjioze Marie Claire, e cila i kushtoi një hapësirë të veçantë, duke vlerësuar veprën dhe rrugëtimin e saj si autore.
Menda Vreto mban me krenari mbiemrin Vreto, një mbiemër i lidhur me figurën e shquar të Rilindjes Kombëtare Shqiptare, Jani Vreto. Ajo e konsideron këtë trashëgimi një vlerë të rëndësishme kulturore dhe historike, që e frymëzon në rrugëtimin e saj krijues.
