Menda Vreto
Moderator 
DRITA MES DEGËVE
Atë ditë drita nuk hynte ngadalë: ajo futej kudo, pa kërkuar leje, si diçka që e di se i përket vendit ku shfaqet. Mes degëve, mbi gjethe, në hapësirat e vogla midis një fijeje hije dhe një fijeje ajri, madje edhe në ato vende ku zakonisht nuk ndodh asgjë dhe ku mendja e njeriut nuk pret të gjejë kuptim.
Unë isha poshtë pemës prej pak kohe. Nuk e di mirë pse kisha mbetur aty. Ndoshta sepse aty gjërat dukeshin sikur kishin kuptim edhe kur nuk e kishin, ose të paktën nuk kërkonin shpjegim. Ishte një nga ato çaste kur prania e gjërave mjafton, pa nevojë për arsye.
Pemës i lëviznin degët shumë pak. Jo nga era e fortë, por nga një frymëmarrje e lehtë e botës, si të ishte gjallë në mënyrën e vet të qetë. Gjethet qëndronin të kapura pas degëve si gjërat që nuk duan ende të largohen. Nuk ishte ngurtësi, por një marrëveshje e heshtur me kohën: të qëndrosh sa të mundesh, pa dramë, pa përpjekje për të bindur askënd.
Pastaj njëra u shkëput.
Pa zhurmë. Pa skenë. Pa erë të veçantë që ta paralajmëronte. Vetëm ai “tani” i vogël që vjen dhe mjafton për të ndryshuar gjithçka në mënyrë të padukshme. Ajo gjethe u nda nga dega sikur e kishte menduar gjatë, por edhe sikur nuk i kishte borxh askujt as shpjegim, as ndjesë. Rrëshqiti poshtë ngadalë, duke u rrotulluar në ajër, sikur nuk kishte nxitim të vendoste ku do të përfundonte.
Më erdhi ta ndiqja me sy, edhe pse duket gjë e kotë për ta thënë. Por është e vërtetë: e ndoqa deri në tokë, sikur ai udhëtim i vogël të kishte rëndësi më të madhe se gjithçka tjetër për disa sekonda. Dhe ndoshta kishte, jo për botën, por për mënyrën se si unë e shihja botën.
“Nuk është humbje,” tha gjyshja ime pas meje, sikur po komentonte diçka të zakonshme, si moti apo buka që mbaron në tavolinë.
“Po çfarë është atëherë?” pyeta unë.
Ajo nuk u nxitua. Ngriti supet me atë thjeshtësinë që nuk kërkon të bindë askënd. “Është ndërrim vendi. Pikë.”
U ul pranë meje pa bërë zhurmë. Duart i kishte të qeta, të mësuara me punë të vogla. Filloi të bënte shenjat e saj në një fletë të bardhë që e kishte marrë me vete pa ndonjë qëllim të madh: vija të drejta, rrotullime, ndërprerje të vogla që në fillim dukeshin rastësore, por pas pak fillonin të ngjanin me diçka që nuk ishte ende emër, por as thjesht rastësi.
Ndërkohë ra edhe një gjethe tjetër.
Pastaj edhe një tjetër.
Jo të gjitha njëherësh. Një nga një, sikur ekzistonte një rregull i padukshëm që askush nuk e kishte shkruar, por që gjithsesi funksiononte. Si të ishte një marrëveshje mes pemës dhe kohës, ku asnjëra nuk nxitonte dhe asnjëra nuk protestonte.
“Po të duket e çuditshme?” më pyeti ajo.
“Pak,” i thashë.
Ajo tundi kokën ngadalë, pa gjykim. “E çuditshme është vetëm kur mendon se gjërat duhet të rrinë pa lëvizur. Kur pret që bota të mbetet siç e ke parë një herë.”
Nuk thashë asgjë. Sepse nuk kisha përgjigje më të mirë. Dhe ndoshta as nevojë për të.
Drita ndërkohë nuk ishte larguar. Ishte ende aty, duke kaluar mes degëve, duke u thyer në copa të vogla mbi tokë, mbi gjethen që kishte rënë, mbi dorën e gjyshes që vizatonte pa u menduar shumë. Nuk kishte ndryshuar vend. Thjesht kishte ndryshuar formë.
Dhe në atë qetësi që nuk kërkonte as shpjegim, as përfundim, kuptova diçka të thjeshtë: nuk mungonte drita. Jemi ne që ndonjëherë nuk e shohim, kur ajo ndryshon mënyrën si bie mbi gjërat.
Edhe kur gjithçka duket se bie, nuk është fundi i saj. Është vetëm një lëvizje tjetër në të njëjtin vend. Një ndërrim i heshtur, si gjethet që largohen pa zhurmë.
Dhe drita-ajo që nuk kërkon leje për të qenë-nuk largohet kurrë vërtet. Ajo mbetet, edhe kur ne mësojmë më në fund ta shohim ndryshe.
Menda Vreto
