Sabina Darova - Intervistë me Dr. Majlinda Caka
Moderator 
SABINA DAROVA - INTERVISTË ME Dr MAJLINDA CAKA
Plagë për t’u qepur dhe jetë për t’u ringritur: Majlinda, një histori angazhimi dhe vullneti!
-Majlinda, ti je me origjinë shqiptare dhe ke ardhur në Itali për të studiuar Mjekësi. A mund të na tregosh kush je dhe pse sot punon në Spitalin Cardinal Massaia të Asti-t?
- Kam lindur në Shqipëri, në qarkun e Shkodrës, e konsideruar djepi i kulturës së vendit tim të origjinës. Jam rritur në një familje të madhe dhe shumë të bashkuar, me vlera të forta vëllazërie, besimi, sinqeriteti dhe respekti.
Që në fëmijëri dhe më pas gjatë adoleshencës, ndieja një kënaqësi të thellë duke ndihmuar dhe duke u kujdesur për të tjerët, duke zbuluar kështu një pasion stimulues dhe përfshirës për botën e mjekësisë.
Duke parë seriozitetin dhe përkushtimin tim ndaj studimit, tashmë të dukshëm që në vitet e gjimnazit, prindërit e mi më regjistruan në një bursë studimi ndërkombëtare, të cilën e fitova me meritë të plotë. Në vitin 2001 u transferova në Piemonte, në Universitetin e Piemonte Orientale “Amedeo Avogadro” në Novara, ku u diplomova në Mjekësi dhe Kirurgji. Më pas mora Diplomën e Specializimit në Kirurgji Maksilofaciale në Universitetin e Studimeve të Torinos, Shkollë Specializimi e konfederuar me Novarën.
Pas specializimit kam kryer përvoja të ndryshme profesionale: Mjeke Specialiste frekuentuese pranë S.O.C. të Kirurgjisë Maksilofaciale, Spitali Cardinal Massaia i Asti-t (2014–2016); Drejtuese Mjekësore pranë SODc Kirurgji Maksilofaciale të AOU Careggi dhe, në regjim bashkëpunimi, pranë AOU Meyer – Firence (2016–2017); Drejtuese Mjekësore pranë Njësisë së Kirurgjisë Maksilofaciale, I.R.C.C.S. Instituti Ortopedik Galeazzi – Milano (2017–2018).
Duke ruajtur gjithmonë fokusin në rritjen time profesionale dhe për të qenë pranë familjes sime, e cila jeton në Alessandria, në vitin 2018 u transferova në Spitalin Cardinal Massaia të Astit, ku punoj ende sot si Drejtuese Mjekësore, Kirurge Maksilofaciale.
-Çfarë të ka motivuar të ndjekësh një karrierë në kirurgjinë maksilofaciale?
- Pasioni im për kirurgjinë lindi në vitin e tretë të universitetit, me fillimin e praktikave profesionale. Ëndrra për t’u bërë kirurge po merrte formë dhe gjatë praktikave kuptova se kisha cilësitë e duhura.
Kirurgjia është një disiplinë komplekse dhe njëkohësisht magjepsëse, që kërkon vendosmëri dhe prirje për të pasur sukses në këtë profesion.
Zgjedhja e kësaj specializimi nuk ishte e vështirë, pasi kirurgjia maksilofaciale, si një degë kufitare mes disiplinave të tjera kirurgjikale si ORL, Neurokirurgjia, Oftalmologjia, Kirurgjia Plastike dhe Odontoiatria, është në gjendje të zgjidhë problemet funksionale dhe estetike të distriktit kranio-cerviko-facial.
-Duke u kthyer pas në kohë, a ka një episod që sot e konsideron si shkëndijën që të afroi me këtë specialitet?
- Në fakt, mbaj mend që kur isha e vogël, me shumë krenari doja të bëhesha gazetare si xhaxhai im. Por interesi për të kuptuar se si funksionon trupi i njeriut, arsyet familjare dhe dëshira për të ndihmuar të tjerët më motivuan ndryshe. Nga fundi i shkollës së mesme ndryshova mendje dhe vendosa të studioja mjekësi. Më pas pati një episod gjatë studimeve universitare: një shtrim i imi në repartin e Kirurgjisë Maksilofaciale, që përcaktoi përfundimisht zgjedhjen time drejt kësaj dege të mrekullueshme kirurgjikale.
-Cilat janë sfidat më të shpeshta që përballon çdo ditë në sallën e operacionit? A ka raste që kërkojnë më shumë saktësi ose ndjeshmëri?
- Paraprakisht, puna e kirurgut është në vetvete një punë shumë e specializuar, që kërkon një formim të gjatë universitar dhe specializues, kompetenca të larta mjekësore dhe kirurgjikale, saktësi të madhe manuale, pasion, përkushtim, qëndrueshmëri fizike dhe aftësi për menaxhimin e stresit, si dhe një nivel të lartë përgjegjësie.
Është pra një profesion që kërkon gjithmonë vëmendjen maksimale në menaxhimin e pacientit, jo vetëm gjatë ndërhyrjeve urgjente, por edhe gjatë atyre të programuara, ku duhet të jesh gati të përballosh dhe të zgjidhësh çdo problem që mund të shfaqet gjatë operacionit.
Rastet më komplekse i kam hasur gjatë turneve të gatishmërisë, veçanërisht natën, kur thirrem për të ndërhyrë në urgjencë në menaxhimin e plagëve të mëdha dhe traumave maksilofaciale. Në këto raste duhet të lë mënjanë lodhjen e akumuluar dhe presionin psikologjik, për t’u përqendruar plotësisht te pacienti.
Këta pacientë dhe ndërhyrjet me kompleksitet të lartë mjekësor dhe kirurgjikal kërkojnë vëmendje dhe ndjeshmëri më të madhe, pa e humbur kurrë fokusin edhe te ndërhyrjet me kompleksitet të mesëm dhe të ulët, të cilat, megjithëse rrallë, mund të paraqesin komplikacione.
-Kirurgjia maksilofaciale ka shpesh një ndikim psikologjik përveç atij funksional. Si ndikon kjo në marrëdhënien me pacientët?
- Besoj se kuptimi dhe empatia reale e mjekut ndaj pacientit janë bazat thelbësore për të ndërtuar një marrëdhënie besimi reciprok.
Kombinimi mes kompetencës profesionale të mjekut dhe aftësisë për të krijuar një lidhje empatike me pacientin nuk duhet të mbetet një klishe, por të arrijë një nivel shumë më të thellë dhe thelbësor, duke garantuar një rezultat të kënaqshëm si nga ana funksionale, ashtu edhe nga ana emocionale dhe psikologjike për pacientin.
-Çfarë këshillash do t’u jepje të rinjve, sidomos atyre me prejardhje migratore, që dëshirojnë të ndjekin një karrierë mjekësore ose shumë të specializuar?
- Të rinjve të sotëm u drejtoj një mendim që e ndiej thellësisht timin: pavarësisht sfidave dhe vështirësive që mund të hasen gjatë rrugës së studimeve, profesionit dhe jetës, duhet gjithmonë të kesh guxim dhe të luftosh për ëndrrat, idetë dhe vlerat e tua.
Duhet gjithmonë të përpiqesh të japësh maksimumin në çdo rrethanë, pa u dorëzuar kurrë. Duhet të sillesh me dinjitet dhe të jesh krenar për atë që je, për atë që përfaqëson dhe për profesionin që ushtron, të jesh mjek dhe të ndërtosh një karrierë të shkëlqyer.
-A ka një mësim njerëzor që profesioni yt të ka mësuar dhe që e merr me vete edhe jashtë spitalit?
- Ky profesion ka forcuar më tej pjesën time të lindur, pra rëndësinë e empatisë dhe vlerën e marrëdhënieve autentike, duke ndikuar në mënyrën se si e perceptoj vlerën e jetës.
Më ka mësuar rëndësinë e aftësisë për të menaxhuar emocionet komplekse dhe qëndrueshmërinë përballë vështirësive.
Plagë për t’u qepur dhe jetë për t’u ringritur: Majlinda, një histori angazhimi dhe vullneti!
-Majlinda, ti je me origjinë shqiptare dhe ke ardhur në Itali për të studiuar Mjekësi. A mund të na tregosh kush je dhe pse sot punon në Spitalin Cardinal Massaia të Asti-t?
- Kam lindur në Shqipëri, në qarkun e Shkodrës, e konsideruar djepi i kulturës së vendit tim të origjinës. Jam rritur në një familje të madhe dhe shumë të bashkuar, me vlera të forta vëllazërie, besimi, sinqeriteti dhe respekti.
Që në fëmijëri dhe më pas gjatë adoleshencës, ndieja një kënaqësi të thellë duke ndihmuar dhe duke u kujdesur për të tjerët, duke zbuluar kështu një pasion stimulues dhe përfshirës për botën e mjekësisë.
Duke parë seriozitetin dhe përkushtimin tim ndaj studimit, tashmë të dukshëm që në vitet e gjimnazit, prindërit e mi më regjistruan në një bursë studimi ndërkombëtare, të cilën e fitova me meritë të plotë. Në vitin 2001 u transferova në Piemonte, në Universitetin e Piemonte Orientale “Amedeo Avogadro” në Novara, ku u diplomova në Mjekësi dhe Kirurgji. Më pas mora Diplomën e Specializimit në Kirurgji Maksilofaciale në Universitetin e Studimeve të Torinos, Shkollë Specializimi e konfederuar me Novarën.
Pas specializimit kam kryer përvoja të ndryshme profesionale: Mjeke Specialiste frekuentuese pranë S.O.C. të Kirurgjisë Maksilofaciale, Spitali Cardinal Massaia i Asti-t (2014–2016); Drejtuese Mjekësore pranë SODc Kirurgji Maksilofaciale të AOU Careggi dhe, në regjim bashkëpunimi, pranë AOU Meyer – Firence (2016–2017); Drejtuese Mjekësore pranë Njësisë së Kirurgjisë Maksilofaciale, I.R.C.C.S. Instituti Ortopedik Galeazzi – Milano (2017–2018).
Duke ruajtur gjithmonë fokusin në rritjen time profesionale dhe për të qenë pranë familjes sime, e cila jeton në Alessandria, në vitin 2018 u transferova në Spitalin Cardinal Massaia të Astit, ku punoj ende sot si Drejtuese Mjekësore, Kirurge Maksilofaciale.
-Çfarë të ka motivuar të ndjekësh një karrierë në kirurgjinë maksilofaciale?
- Pasioni im për kirurgjinë lindi në vitin e tretë të universitetit, me fillimin e praktikave profesionale. Ëndrra për t’u bërë kirurge po merrte formë dhe gjatë praktikave kuptova se kisha cilësitë e duhura.
Kirurgjia është një disiplinë komplekse dhe njëkohësisht magjepsëse, që kërkon vendosmëri dhe prirje për të pasur sukses në këtë profesion.
Zgjedhja e kësaj specializimi nuk ishte e vështirë, pasi kirurgjia maksilofaciale, si një degë kufitare mes disiplinave të tjera kirurgjikale si ORL, Neurokirurgjia, Oftalmologjia, Kirurgjia Plastike dhe Odontoiatria, është në gjendje të zgjidhë problemet funksionale dhe estetike të distriktit kranio-cerviko-facial.
-Duke u kthyer pas në kohë, a ka një episod që sot e konsideron si shkëndijën që të afroi me këtë specialitet?
- Në fakt, mbaj mend që kur isha e vogël, me shumë krenari doja të bëhesha gazetare si xhaxhai im. Por interesi për të kuptuar se si funksionon trupi i njeriut, arsyet familjare dhe dëshira për të ndihmuar të tjerët më motivuan ndryshe. Nga fundi i shkollës së mesme ndryshova mendje dhe vendosa të studioja mjekësi. Më pas pati një episod gjatë studimeve universitare: një shtrim i imi në repartin e Kirurgjisë Maksilofaciale, që përcaktoi përfundimisht zgjedhjen time drejt kësaj dege të mrekullueshme kirurgjikale.
-Cilat janë sfidat më të shpeshta që përballon çdo ditë në sallën e operacionit? A ka raste që kërkojnë më shumë saktësi ose ndjeshmëri?
- Paraprakisht, puna e kirurgut është në vetvete një punë shumë e specializuar, që kërkon një formim të gjatë universitar dhe specializues, kompetenca të larta mjekësore dhe kirurgjikale, saktësi të madhe manuale, pasion, përkushtim, qëndrueshmëri fizike dhe aftësi për menaxhimin e stresit, si dhe një nivel të lartë përgjegjësie.
Është pra një profesion që kërkon gjithmonë vëmendjen maksimale në menaxhimin e pacientit, jo vetëm gjatë ndërhyrjeve urgjente, por edhe gjatë atyre të programuara, ku duhet të jesh gati të përballosh dhe të zgjidhësh çdo problem që mund të shfaqet gjatë operacionit.
Rastet më komplekse i kam hasur gjatë turneve të gatishmërisë, veçanërisht natën, kur thirrem për të ndërhyrë në urgjencë në menaxhimin e plagëve të mëdha dhe traumave maksilofaciale. Në këto raste duhet të lë mënjanë lodhjen e akumuluar dhe presionin psikologjik, për t’u përqendruar plotësisht te pacienti.
Këta pacientë dhe ndërhyrjet me kompleksitet të lartë mjekësor dhe kirurgjikal kërkojnë vëmendje dhe ndjeshmëri më të madhe, pa e humbur kurrë fokusin edhe te ndërhyrjet me kompleksitet të mesëm dhe të ulët, të cilat, megjithëse rrallë, mund të paraqesin komplikacione.
-Kirurgjia maksilofaciale ka shpesh një ndikim psikologjik përveç atij funksional. Si ndikon kjo në marrëdhënien me pacientët?
- Besoj se kuptimi dhe empatia reale e mjekut ndaj pacientit janë bazat thelbësore për të ndërtuar një marrëdhënie besimi reciprok.
Kombinimi mes kompetencës profesionale të mjekut dhe aftësisë për të krijuar një lidhje empatike me pacientin nuk duhet të mbetet një klishe, por të arrijë një nivel shumë më të thellë dhe thelbësor, duke garantuar një rezultat të kënaqshëm si nga ana funksionale, ashtu edhe nga ana emocionale dhe psikologjike për pacientin.
-Çfarë këshillash do t’u jepje të rinjve, sidomos atyre me prejardhje migratore, që dëshirojnë të ndjekin një karrierë mjekësore ose shumë të specializuar?
- Të rinjve të sotëm u drejtoj një mendim që e ndiej thellësisht timin: pavarësisht sfidave dhe vështirësive që mund të hasen gjatë rrugës së studimeve, profesionit dhe jetës, duhet gjithmonë të kesh guxim dhe të luftosh për ëndrrat, idetë dhe vlerat e tua.
Duhet gjithmonë të përpiqesh të japësh maksimumin në çdo rrethanë, pa u dorëzuar kurrë. Duhet të sillesh me dinjitet dhe të jesh krenar për atë që je, për atë që përfaqëson dhe për profesionin që ushtron, të jesh mjek dhe të ndërtosh një karrierë të shkëlqyer.
-A ka një mësim njerëzor që profesioni yt të ka mësuar dhe që e merr me vete edhe jashtë spitalit?
- Ky profesion ka forcuar më tej pjesën time të lindur, pra rëndësinë e empatisë dhe vlerën e marrëdhënieve autentike, duke ndikuar në mënyrën se si e perceptoj vlerën e jetës.
Më ka mësuar rëndësinë e aftësisë për të menaxhuar emocionet komplekse dhe qëndrueshmërinë përballë vështirësive.
-Një pyetje e fundit: çfarë do të doje të bëje “kur të rritesh”? A ekziston ende një ëndërr në sirtar?
- Sigurisht, nuk duhet të reshtim kurrë së ëndërruari. Formimi im dhe sidomos karakteri im, të dy të orientuar drejt zgjidhjes dhe përmirësimit të vazhdueshëm, janë pjesë e një projekti rritjeje si mjeke ashtu edhe si person. Përveç vazhdimit të rritjes profesionale, dëshira ime është edhe të bëhem një pikë referimi për brezat e rinj.
- Sigurisht, nuk duhet të reshtim kurrë së ëndërruari. Formimi im dhe sidomos karakteri im, të dy të orientuar drejt zgjidhjes dhe përmirësimit të vazhdueshëm, janë pjesë e një projekti rritjeje si mjeke ashtu edhe si person. Përveç vazhdimit të rritjes profesionale, dëshira ime është edhe të bëhem një pikë referimi për brezat e rinj.
E përgatiti për publikim Angela Kosta
